جای خالی مهربانی

همین میزان اطلاعات از سلطانی کافی است تا مخاطبان حرفه‌ای تلویزیون و آنهایی که مشتری سریال‌های داستانی هستند به تماشای ستایش بنشینند. سلطانی این سریال را هم به شیوه کلاسیکی که علاقه‌مند است روایت کرده است. در این سریال هم روابط بین شخصیت‌ها حرف اول را می‌زند و باز هم زیاده‌خواهی آدم‌ها کاردست شخصیت‌ها می‌دهد. در اینجا هم یک زن فتنه‌گر همه چیز را بهم می‌ریزد. او علنا به مخاطب می‌گوید طالب همه ثروت خانواده است و تا زمانی که آن را به چنگ نیاورد از پا نمی‌نشیند. این زن مخفیانه و با سیاست خاص خود تصمیم می‌گیرد، طاهر و همسرش ستایش را به حاشیه براند و نگذارد آنها از ثروت سهمی ببرند. اما او از جادوی عشقی که بین طاهر و ستایش جاری است، غافل است.

ستایش با این اوصاف می‌توانست سریالی خوب و دیدنی باشد اما واقعیت این است که چنین نشده‌ و ستایش هرچند از بهترین بازیگران تلویزیونی استفاده کرده، نتوانسته مخاطبان را به قلاب بیندازد. یکی از دلایل مهم عدم موفقیت ستایش را باید در کشدار شدن سریال جستجو کرد. داستان پیش نمی‌رود و بیننده در هر قسمت با اتفاقات کمی روبه‌رو است و گاهی هم هیچ اتفاق خاصی در یک قسمت رخ نمی‌دهد که برای بیننده جذاب باشد. واقعیت این است که شخصیت‌های سریال ستایش بیخودی دور خودشان می‌چرخند و نمی‌دانند برای پیشبرد داستان چه باید بکنند و چگونه زودتر تکلیف سرنوشت خود را مشخص کنند.

ستایش از شرایط دوره فعلی که شتابی بسیار زیاد دارد، تبعیت نمی‌کند. داستان سریال در دهه 60 رخ می‌دهد و کارگردان هم خودش را با ریتم همان دهه میزان کرده است. در دهه 60 سرعت اتفاقات به اندازه امروز نبود. مردم شتابی برای به سرانجام رساندن کارها نداشتن و تحمل و حوصله‌شان هم زیاد بود. اما امروز مردم صبرو تحمل ندارند، تمایل دارند خیلی زود نتیجه بگیرند و اگر احساس کنند راهی که می‌روند، دیر نتیجه خواهد داد راه خود را عوض خواهند کرد. حالا می‌توان به صراحت گفت که در دیگر روی یک پاشنه نمی‌چرخد. همین ویژگی‌ها باعث می‌شود که مردم حوصله تماشای سریالی با ریتم بسیار کند را نداشته باشند. آنها دوست دارند در یک سریال مدام اتفاقات تازه رخ بدهد، شخصیت‌ها روی یک موضوع زیاد نمانند و راه‌های مختلف را برای رسیدن به نتیجه طی کنند. مخاطب امروز دوست ندارد مدام شخصیت‌های بد را تماشا کند که اعمال آنها به جانش شرر می‌ریزد. بیننده امروز تلویزیون به لبخند هم می‌اندیشد. به کمی مهربانی و البته ایستادگی در مقابل سختی‌ها. در دنیای واقعی امروز، پناهگاه‌های روانی آدم‌ها کم شده‌اند. در بیرون از خانه آدم‌ها کمتر احساس امنیت می‌کنند به همین دلیل به زیر سقف خانه‌ها و خانواده پناه می‌بردند. خانه و خانواده برای آنها امنیت می‌آورد. بنابراین نباید با ساخت سریال‌هایی که بدبینی را تشدید می‌کند حس خوب خانواده و اعتماد به اعضای خانواده را در بیننده مخدوش کرد. حالا باید به مردم اطمینان داد که همه بد نیستند و قرار نیست همیشه گریه کرد. قرار نیست که همیشه آدم‌ها حتی خواهر و برادرها برای مال دنیا به جان هم بیفتند و پدرها برای فرزندان خود خط و نشان بکشند.

شاید بیراه نباشد اگر در اینجا از سریال پایتخت به عنوان یک اثر موفق تلویزیونی نام ببریم، سریالی که شخصیت‌های محکمی داشت که از مشکلات زندگی نمی‌ترسیدند و تلاش می‌کردند تا شرایط را تغییر دهند و در کنار همه مشکلاتی که داشتند مهربانی را فراموش نمی‌کردند و از همه مهم‌تر این‌که آدم‌های زیاده‌خواه آن‌ هم گاهی کوتاه می‌آمدند و به همنوعان خود احترام می‌گذاشتند. پایتخت از شرایط سخت می‌گفت اما بیننده را گاهی هم می‌خنداند. این اتفاقی است که در شرایط طبیعی زندگی رخ می‌دهد. آدم‌ها آنقدر سنگدل نشده‌اند که مدام نسبت به هم ظلم کنند و مدام تلخی را به جریان زندگی وارد کنند. باید در بدترین شرایط کمی هم خوش‌بین بود. هما، شخصیت اصلی زن این سریال با سختی‌های زیادی روبه‌رو بود اما اشک نمی‌ریخت و آه و ناله نمی‌کرد او «شرایط» زندگی را تغییر می‌داد. او می‌دانست همه چیز رو به خوبی در حرکت است. همین شخصیت به مخاطب اعتماد به نفس می‌داد این انگیزه را در او ایجاد می‌کرد که از منظر هما می‌توان دنیا را دید.